Wie de Miljoenennota 2027 leest, ziet eigenlijk een boodschap waar wij bij VuurKracht veel in herkennen: Nederland moet weer groeien. We moeten investeren, vernieuwen, slimmer werken en onze productiviteit verhogen. Het kabinet benoemt daarbij nadrukkelijk dat juist private investeringen nodig zijn en dat ondernemers ruimte moeten krijgen om te groeien. Netcongestie, regeldruk, vergunningverlening en stikstof worden letterlijk genoemd als knelpunten die investeringen afremmen.
Dat klinkt ons als ondernemer natuurlijk goed in de oren.
Want uiteindelijk ontstaat economische groei niet alleen op papier in Den Haag. Groei ontstaat bij bedrijven die investeren in nieuwe machines, mensen opleiden, processen digitaliseren, nieuwe producten ontwikkelen en risico durven nemen.
En juist daarom blijft na het lezen van alle plannen ook een andere vraag hangen:
maken we het ondernemerschap daadwerkelijk aantrekkelijker?
Het eerlijke antwoord is dat daar twee kanten aan zitten. Er liggen volop kansen voor bedrijven die vooruit willen
Laten we met de positieve kant beginnen. Want die is er absoluut.
Het kabinet kiest duidelijk voor innovatie, productiviteit en verduurzaming. De innovatiebox voor het MKB wordt bijvoorbeeld verruimd. Het maximale bedrag binnen de forfaitaire regeling gaat van €25.000 naar €100.000. Volgens de begrotingsstukken komt ongeveer 60% van het financiële voordeel daarvan terecht bij het MKB.Ook investeren in energiebesparing wordt aantrekkelijker. De Energie-investeringsaftrek wordt vanaf 2027 verhoogd. In het Belastingplan wordt gesproken over een verhoging van het aftrekpercentage van 40% naar 45%.
Daarnaast wordt ingezet op nieuwe financieringsinstrumenten, innovatieprogramma's en ondersteuning bij verduurzaming. De overheid ziet digitalisering, AI, energie- en klimaattechnologie nadrukkelijk als terreinen die nodig zijn om Nederland productiever te maken.
Dat zijn ontwikkelingen waar veel MKB-bedrijven concreet iets mee kunnen.
Een productiebedrijf dat al jaren nadenkt over automatisering. Een bouwbedrijf dat zijn materieel wil verduurzamen. Een technisch bedrijf dat zelf nieuwe software of besturing ontwikkelt. Een ondernemer die door netcongestie moet nadenken over energieopslag.
Voor deze bedrijven liggen er de komende jaren daadwerkelijk mogelijkheden. En daar zit wat ons betreft ook de belangrijkste ondernemersles: subsidie of fiscaal voordeel moet nooit het doel zijn, Maar het kan wel de brandstof zijn om een noodzakelijke verandering sneller mogelijk te maken.
Maar ondernemen wordt er niet overal eenvoudiger op
Daar staat tegenover dat verschillende kosten voor ondernemers verder oplopen.
Neem personeel.
Het kabinet verwacht dat de lonen in 2027 verder stijgen. De Miljoenennota gaat uit van een loonontwikkeling van ongeveer 3,8%.Voor een bedrijf met €1 miljoen aan loonkosten is 3,8% al €38.000. En dan hebben we het nog niet over pensioenpremies, werkgeverslasten en andere arbeidsvoorwaarden. Ook de gemiddelde premie voor de Werkhervattingskas stijgt. Het UWV heeft deze premie 0,15 procentpunt hoger vastgesteld. Normaal wordt zo'n stijging binnen andere werkgeverspremies gecompenseerd, maar dat gebeurt ditmaal niet.
Daarnaast stijgt vanaf 1 januari 2027 het minimumjeugdloon voor jongeren tussen 16 en 20 jaar. Voor een 19-jarige stijgt de staffel bijvoorbeeld van 60% naar 75% van het volwassen minimumloon. Voor een 20-jarige wordt dat 87,5% in plaats van 80%.
Voor een horecaondernemer of retailer met veel jonge medewerkers heeft dat direct impact op de kostprijs.Dat is op zichzelf een beleidskeuze waar maatschappelijke argumenten voor bestaan. Voor een ondernemer verandert daarmee alleen wel de financiële werkelijkheid.
En dan hebben we de auto nog
Ook mobiliteit wordt steeds meer een ondernemersvraagstuk. Vanaf 2027 verandert de fiscale behandeling van zakelijke fossiele personenauto's verder. Tegelijk probeert de overheid de overstap naar elektrisch rijden te versnellen. Op papier lijkt dat logisch.In de praktijk zien ondernemers echter regelmatig een ander probleem: ze willen elektrificeren, maar krijgen onvoldoende capaciteit op hun elektriciteitsaansluiting. De overheid benoemt netcongestie zelf als een van de belangrijkste belemmeringen voor bedrijfsinvesteringen.
Daar ontstaat een vreemde situatie!
We vragen ondernemers om hun wagenpark te elektrificeren, productieprocessen elektrisch te maken en van het gas af te gaan, terwijl diezelfde ondernemer soms jarenlang moet wachten op voldoende netcapaciteit. Daar kunnen we lang over discussiëren, maar voor de ondernemer betekent het vooral dat hij creatiever moet worden. Niet alleen kijken naar een laadpaal, maar ook naar energieopslag, slim laden, energie-management en de combinatie met eigen opwek.
De ondernemer met een eenmanszaak krijgt een ander verhaal
We spreken vaak overhet MKB, maar eigenlijk bestaat die ene MKB-ondernemer helemaal niet. Een ondernemer met een eenmanszaak heeft een totaal andere fiscale positie dan een directeur-grootaandeelhouder met twintig medewerkers.
Bij IB-ondernemers wordt de zelfstandigenaftrek verder afgebouwd. Ook stelt het kabinet voor verschillende specifieke ondernemersfaciliteiten te beëindigen. Zo verdwijnen volgens de begrotingsstukken onder andere de willekeurige afschrijving voor starters en de startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid.
Ook staat in het Belastingplan een voorstel om de startersaftrek verder te beperken. Omdat het Belastingplan 2027 op 15 september aan de Tweede Kamer is aangeboden, geldt daarbij nadrukkelijk dat het parlement de voorstellen nog behandelt.
De richting is echter duidelijk zichtbaar.
Het fiscale voordeel dat specifiek aan ondernemerschap is gekoppeld, wordt kleiner. En daar mogen we best een kanttekening bij plaatsen.Want wanneer we als Nederland willen dat mensen ondernemen, risico nemen en bedrijven bouwen, moet daar uiteindelijk ook voldoende perspectief tegenover staan.
Een werkgever kijkt heel anders naar dezelfde begroting
Voor een ondernemer met personeel zijn de zelfstandigenaftrek en startersaftrek nauwelijks relevant. Daar gaat het om hele andere bedragen,Lonen. Ziekteverzuim. Werkgeverspremies. Scholing. Auto's. Pensioenen. Het vinden van goed personeel. Dat wordt in discussies over Prinsjesdag soms onderschat.
Stel dat een ondernemer tien mensen in dienst heeft en €600.000 aan totale loonkosten heeft.Bij een loonontwikkeling van 3,8% praat je al snel over ruim €22.000 extra kosten in één jaar. Daar staat geen automatische omzetstijging van 3,8% tegenover.
Een ondernemer moet dat dus ergens terugverdienen.
Door prijzen te verhogen.
Door efficiënter te werken.
Door meer omzet per medewerker te realiseren.
Of door te automatiseren.
En precies daar wordt het interessant.
Productiviteit wordt misschien wel hét ondernemersvraagstuk
De Miljoenennota besteedt opvallend veel aandacht aan de achterblijvende productiviteitsgroei van Nederland. Sinds 2009 groeide de productiviteit gemiddeld nauwelijks meer dan ongeveer 1% per jaar. Tegelijkertijd blijft de arbeidsmarkt krap. Dat is misschien wel belangrijker voor ondernemers dan veel afzonderlijke belastingmaatregelen.
Want wanneer personeel ieder jaar duurder wordt, maar de productie per medewerker nauwelijks groeit,komt de marge uiteindelijk onder druk.
Het wordt misschien niet leuker, maar wel interessanter
We kunnen natuurlijk concluderen dat ondernemers steeds meer regels krijgen.
- Dat personeel duurder wordt.
- Dat verschillende fiscale voordelen verdwijnen.
- Dat verduurzaming geld kost.
- En dat de overheid tegelijkertijd verwacht dat bedrijven blijven investeren.
Dat beeld is niet onjuist.
Maar alleen klagen verandert daar weinig aan, wij bekijken het liever vanuit een andere hoek.
Als de spelregels veranderen, moet je zorgen dat je het spel beter gaat spelen.
Wacht niet tot 1 januari!
Dat is misschien wel onze belangrijkste boodschap na Prinsjesdag.Veel ondernemers kijken naar de begroting met de vraag:Wat verandert er volgend jaar?
Wij zouden een andere vraag stellen:
Wat betekenen deze ontwikkelingen voor mijn onderneming in 2030?
- Want een machine koop je niet voor één jaar.
- Een medewerker neem je niet aan voor één begrotingsperiode.
- Een bedrijfsauto rijdt meerdere jaren.
- Een investering in energieopslag, automatisering of software doe je omdat je verwacht daar jarenlang rendement uit te halen.
Juist daarom moet je verder kijken dan alleen 2027.
Ondernemen blijft ondernemen
Het wordt er misschien niet altijd leuker op om te ondernemen. Maar voor ondernemers die vooruit durven kijken, zijn er nog steeds volop kansen.
En misschien is dat wel precies waar ondernemerschap om draait.
Niet alleen vragen wat vandaag duurder wordt, maar vooral zien wat morgen mogelijk is.
Anton van Nijkerk
